SPA 6 — ჯანდარი

ქვემო ქართლი · 3 530 ჰა
რეგიონიქვემო ქართლი
ფართობი3 530 ჰა
სიმაღლე250–450 მ
კატეგორიაB2, C2, C4
გადაფარვა IBA-სთანGEO27
ცენტრალური კოორდინატები41.431533° N, 45.188283° E

დაცვის სტატუსი: SPA 6 ემთხვევა IBA-ს (GEO27).

დასაცავი სახეობები

ქოჩორა ვარხვი (Pelecanus crispus), მცირე ჩვამა (Microcarbo pygmaeus), წითელი იხვი (Tadorna ferruginea), წითელთავა ყვინთია (Aythya ferina), ბექობის არწივი (Aquila heliaca). აღნიშნულ ტერიტორიაზე,  საქართველოში მცირე ჩვამას ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პოპულაცია ბუდობს (100-150 წყვილი) (პაპოშვილი 2013).  ამავე SPA-ში ბექობის არწივის 1-2 წვილიც ბუდობს. ჯანდარის ტბას მიგრაციისას და საზამთროდ 20000-მდე წყალმცურავი ფრინველი იყენებს. მათ შორისაა:  500-700 წითელთავა ყვინთია; 200-300 წითელი იხვი; 10000-15000 გარეული იხვი; 800-1500 ჭიკვარა, მცირე რაოდენობით თეთრთვალა ყვინთია, ქოჩორა ყვინთია, ამაყა და მცირე ბატასინა; 80-100 ქოჩორა ვარხვი; 200-500 დიდი ჩვამა (Paposhvili 2013). საქართველოს წითელ ნუსხაში ქოჩორა ვარხვი შეტანილია როგორც საფრთხეში მყოფი (EN), ხოლო ბექობის არწივი და წითელი იხვი – მოწყვლადი (VU) სახეობები.  IUCN-ის წითელი ნუსხის მიხედვით ქოჩორა ვარხვის, წითელთავა ყვინთიასა და ბექობის არწივის კონსერვაციული სტატუსი მოწყვლადია (VU).

ტერიტორიის აღწერა

SPA ჯანდარი საქართველოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 300-400 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს. ჯანდარის ტბა საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვარზეა და SPA-ს მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. ტბის ნაპირის დიდი ნაწილი ლელითაა (Phragmites australis) დაფარული. ალაგ-ალაგ ვხვდებით ჭალის ტყის ფრაგმენტებს, სადაც ძირითადად ვერხვი  (Populus canescens), ტირიფი (Salix alba) და იალღუნია (tamarix ramosissima) წარმოდგენილი. ტბის შემოგარენში ნახევარ-უდაბნოსა და სტეპისთვის დამახასიათებელი სახეობები – ძეძვი (Paliurus spina-christi), მწარე აბზინდა (Artemisia lerchiana) და Botriochlora ischaemum-ია გაბატონებული. ორნითოფაუნა იხილეთ ფრინველების სიაში

მონიტორინგი

ბექობის არწივი

მეთოდი: ბუდეების აღრიცხვა და ბუდობის წარმატების შეფასება

პერიოდი: აპრილი-ივლისი

საჭირო აღჭურვილობა: ტელესკოპი 20X60 გადიდებით შტატივთან ერთად; ბინოკლი 8X ან 10X გადიდებით; GPS

მეთოდის აღწერა: მობუდარი წყვილების დასათვლელად და ბუდობის წარმატების შესაფასებლად მინიმუმ ორი საველე ექსპედიციაა საჭირო. მაისში, პირველი ექსპედიციის დროს, ბუდეებს აღმოაჩენთ და თითოეულ ბუდეში ბარტყების რაოდენობას დაითვლით. ბექობის არწივის ბუდეები მაღალ ხეებზე ან ელექტროგადამცემ ბოძებზე უნდა ეძებოთ. ბუდის აღმოჩენისას  აღრიცხვის თარიღს, ბუდეების GPS კოორდინატებსა და ბარტყების რაოდენობას ჩაინიშნავთ.  შემდეგ საველე გასვლას ივლისში,  ბუდობის წარმატების შესაფასებლად განახორციელებთ. ბარტყებს ხელმეორედ დაითვლით და იმავე ბუდეზე პირველი ექსპედიციის დროს აღრიცხული ბარტყების რაოდენობას შეადარებთ.

ცხრილი 1

სახეობაI ექსპედიციაII ექსპედიციასაბუდარი ადგილის აღწერა
ბექობის არწივიმაისიივლისიმაღალი ხეები და ელექტრო გადამცემი ბოძები

მცირე ჩვამა

მეთოდი: მობუდარი წყვილების აღრიცხვა

პერიოდი: ივნისი

საჭირო აღჭურვილობა: ტელესკოპი 20X60 გადიდებით შტატივთან ერთად; ბინოკლი 8X ან 10X გადიდებით; GPS

მეთოდის აღწერა: მცირე ჩვამები ჯგუფებად ან ცალკეულ წყვილებად ცხოვრობენ. ისინი საბუდრად ხშირი მცენარეულობით დაფარულ, ტბის ან მდინარის ნაპირებს ირჩევენ. ბუდეს კარგად შენიღბულ ადგილას, ხეებში ან ხშირ ბუჩქნარში, ტოტებისა და ლელისაგან იშენებენ. აღრიცხვებს ყოველ წელს ივნისის პირველ კვირაში, ინკუბაციის დროს ატარებთ. ცალკეულ ბუდეებსა და კოლონიებს  აღმოაჩენთ. შემდეგ ბუდეების საერთო რაოდენობასა და მათ შორის, დაკავებული ბუდეების  რაოდენობას დაითვლით, რაც მობუდარი წყვილების რაოდენობის ტოლი იქნება. თითოეულ კოლონიას ან ცალკე მყოფ ბუდეებს უნიკალურ სახელს მიანიჭებთ და შემდეგ ინფორმაციას ჩაინიშნავთ: თარიღი,  ცალკე მყოფი ბუდეებისა და კოლონიების GPS კოორდინატები, არსებული და დაკავებული ბუდეების რაოდენობა ჩანიშნული საბუდარი ადგილების მიხედვით.

წყალმცურავი ფრინველები

მეთოდი: პირდაპირი დათვლა

პერიოდი: სექტემბერი-მაისი

საჭირო აღჭურვილობა: ტელესკოპი 20X60 გადიდებით შტატივთან ერთად; ბინოკლი 8X ან 10X გადიდებით; GPS

მეთოდის აღწერა: წყალმცურავი ფრინველებს ჯანდარის ტბაზე, დეკემბრიდან მაისამდე, 2 კვირაში ერთხელ ითვლით.  ყოველ ჯერზე, სახეობრივი მრავალფეროვნებისა და მათი რიცხოვნობის მონაცემებთან ერთად კლიმატური პირობებსაც ინიშნავთ. მონაცემებს მონაცემთა ბაზაში ტვირთავთ. სათვლელი წერტილი იხილეთ რუკა 1.

GPS კოორდინატები: 41.441614°/ 45.228263°

ტერიტორიაზე გავრცელებული ფრინველები 257

სამეცნიერო სახელწოდებაქართული სახელწოდებასტატუსი საქართველოშიIUCNსაქართველოს წითელი ნუსხა
Gavia stellataწითელყელა ღორიხვაMLC
Gavia arcticaშავყელა ღორიხვაMLC
Podiceps cristatusდიდი კოკონაYR-RLC
Podiceps grisegenaრიხლოყება კოკონაMWVLCVU
Podiceps nigricollisაპრეხილნისკარტა (ან შავყელა) კოკონაMLC
Tachybaptus ruficollisმცირე კოკონაYR-RLC
Pelecanus onocrotalusვარდისფერი ვარხვიWVLCVU
Pelecanus crispusქოჩორა (ან ხუჭუჭა) ვარხვიWVVUEN
Phalacrocorax carboდიდი ჩვამაYR-RLC
Phalacrocorax pygmeusმცირე ჩვამაYR-RLC
Ardea cinereaრუხი ყანჩაYR-RLC
Ardea purpureaწითურის (ან ქარცი) ყანჩაMLC
Ardea alba/Casmerodius albusდიდი თეთრი ყანჩაYR-VLC
Egretta garzettaმცირე თეთრი ყანჩაYR-RLC
Bubulcus ibisმწყემსი (ანუ ეგვიპტური) ყანჩაBBLC
Ardeola ralloidesყვითელი ყანჩაBBLC
Nycticorax nycticoraxღამის ყანჩაYR-RLC
Ixobrychus minutusმცირე ყარაულაBBLC
Botaurus stellarisდიდი ყარაულა (წყლის ბუღა)YR-RLC
Platalea leucorodiaჟეროMLC
Plegadis falcinellusივეოსიMLC
Ciconia ciconiaთეთრი ყარყატიMLCVU
Ciconia nigraშავი ყარყატიMLCVU
Cygnus olorწითელნისკარტა (ან სისინა) გედიWVLC
Cygnus cygnusყვითელნისკარტა (ან მყივანი) გედიWVLC
Anser anserრუხი ბატიWVLC
Anser erythropusმცირე თეთრშუბლა ბატიMWVVUEN
Anser albifronsდიდი თეთრშუბლა ბატიMWVLC
Tadorna tadornaამლაყი იხვიWVLC
Tadorna ferrugineaწითელი იხვიYR-RLCVU
Anas platyrhynchosგარეული იხვიYR-RLC
Mareca streperaრუხი იხვიWVLC
Mareca penelopeთეთრშუბლა იხვიWVLC
Anas creccaსტვენია იხვი (ან ჭიკვარა)WVLC
Spatula querquedulaჭახჭახა იხვი (ან იხვინჯა)WVLC
Anas acutaბოლოსადგისა (ან კუდსადგისა) იხვიMWVLC
Spatula clypeataგანიერნისკარტა იხვიWVLC
Netta rufinaწითელნისკარტა ყურყუმელაWVLC
Aythya fuligulaქოჩორა ყვინთიაYR-RLC
Aythya ferinaწითელთავა ყვინთიაYR-RVU
Aythya nyrocaთეთრთვალა ყვინთიაWVNT
Bucephala clangulaამაყაMWVLC
Mergus merganserდიდი ბატასინაMWVLC
Mergus serratorგრძელნისკარტა ბატასინაMWVLC
Mergellus albellusმცირე ბატასინაMWVLC
Oxyura leucocephalaთეთრთავა იხვიWVENEN
Pandion haliaetusშაკიMFBLC
Haliaeetus albicillaთეთრკუდა ფსოვი (ან თეთრკუდა არწივი)YR-VNTEN
Milvus migransძერაMLC
Circaetus gallicusგველიჭამია (ან ძერაბოტი)MLC
Accipiter brevipesქორცქვიტა (ან შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)MLCVU
Accipiter nisusმიმინოYR-RLC
Accipiter gentilisქორიMLC
Buteo buteoჩვეულებრივი კაკაჩაYR-RLC
Buteo lagopusფეხბანჯგვლიანი კაკაჩაWVLC
Buteo rufinusველის (ან გრძელფეხა) კაკაჩაYR-RLCVU
Pernis apivorusკრაზანაჭამია (ან ირაო)MLC
Hieraaetus pennatusჩია არწივიMLC
Aquila heliacaბექობის (ან თეთრმხრება) არწივიYR-RVUVU
Clanga clangaდიდი მყივანი არწივიMVUVU
Clanga pomarinaმცირე მყივანი არწივიBBLC
Aquila nipalensisველის არწივიMLC
Aquila chrysaetosმთის არწივიYR-VLCVU
Neophron percnopterusფასკუნჯიYR-VENVU
Gypaetus barbatusბატკანძერი (ან წვერიანი სვავი, ყაჯირი, კრავიჭამია)YR-VLCVU
Aegypius monachusსვავიYR-VNTEN
Gyps fulvusორბიYR-VLCVU
Circus aeroginosusჭაობის ძელქორი (ან ჭაობის ბოლობეჭედა)YR-RLC
Circus cyaneusმინდვრის ძელქორი (ან მინდვრის ბოლობეჭედა)MLC
Circus macrourusველის ძელქორი (ან ველის ბოლობეჭედა)MLC
Circus pygargusმდელოს ძელქორი (ან მდელოს ბოლობეჭედა)MLC
Falco cherrugბარი (ან გავაზი)YR-VENCR
Falco peregrinusჩვეულებრივი შავარდენიYR-VLC
Falco subbuteoმარჯანიMLC
Falco columbariusალალიMLC
Falco vespertinusწითელფეხა შავარდენიMNTEN
Falco naumanniმცირე (ან ველის) კირკიტაMVUCR
Falco tinnunculusჩვეულებრივი კირკიტაYR-RLC
Alectoris chukarკაკაბიYR-RLC
Coturnix coturnixმწყერიYR-RLC
Grus grusრუხი წეროMLCEN
Anthropoides virgoწეროტურფაMLC
Rallus aquaticusლაინაYR-RLC
Porzana porzanaქათამურაMLC
Zapornia parvaმცირე ქათამურაMLC
Zapornia pusillaპაწაწა ქათამურაMLC
Crex crexღალღაBBNT?
Gallinula chloropusწყლის ქათამურაYR-RLC
Fulica atraმელოტაYR-RLC
Porphyrio porphyrioხონთქრის ქათამიFBLC?
Haematopus ostralegusზღვის კაჭკაჭი (სირკაჭკაჭი)MLC
Himantopus himantopusოჩოფეხაMLC
Recurvirostra avosettaსადგისნისკარტაMLC
Charadrius hiaticulaსაყელოიანი წინტალაMLC
Charadrius dubiusმცირე წინტალაBBLC
Pluvialis apricariaოქროსფერი მეჭვავიაMLC
Pluvialis squatarolaრუხი მეჭვავია (კვათარი)MLC
Arenaria interpresმეკენჭიაMLC
Vanellus vanellusპრანწიაMLC
Calidris falcinellusთავზოლა მექვიშიაMLC
Calidris ferrugineaწითელგულა მექვიშიაMLC
Calidris alpinaშავმუცელა მექვიშიაMLC
Calidris temminckiiთეთრკუდა მექვიშიაMLC
Calidris minutaმცირე მექვიშია (კოკორინა-ბეღურა)MLC
Calidris canutusისლანდიური მექვიშიაMLC
Calidris albaქვიშაქექიაMLC
Phalaropus lobatusწითელკისერა (ან მრგვალნისკარტა) ტივტივაMLC
Xenus cinereusრუხი აპრეხილნისკარტა მექვიშიაMLC
Tringa totanusწითელფეხა მენაპირე (მსევანი)MLC
Tringa erithropusლაქებიანი წითელფეხა მენაპირე (კოხტა ჭოვილო)MLC
Tringa nebulariaმწვანეფეხა მენაპირე (დიდი ჭოვილო)MLC
Tringa stagnatilisჭაობის მენაპირე (მერუე)MLC
Tringa glareolaტყის მენაპირეMLC
Tringa ochropusშავი მენაპირეYR-RLC
Actitis hypoleucosჩვეულებრივი მექვიშია (მებორნე)BBLC
Calidris pugnaxტურუხტანი (მაჩხუბარა კოკორინა)MLC
Numenius arquataდიდი კრონშნეპიMLC
Numenius phaeopusსაშუალო კრონშნეპიCasLC
Limosa limosaდიდი (ანუ შავკუდა) ლიაMLC
Limosa lapponicaზოლიანკუდა ლიაMLC
Scolopax rusticolaტყის ქათამი (ვალდშნეპი)MLC
Gallinago mediaდიდი ჩიბუხა (გოჭა)MWVNT?
Gallinago gallinagoჩიბუხაWVLC
Lymnocryptes minimusჩიბუხელა (გარშნეპი)MLC
Burhinus oedicnemusთვალჭყეტიაBBLCVU
Glareola pratincolaჟღალფრთიანა მერცხალაMLC
Larus geneiწვრილნისკარტა თოლიაMLC
Larus ichthyaetusდიდი შავთავა თოლიაWVLC
Larus ridibundusტბის თოლიაYR-RLC
Hydrocoloeus minutusმცირე თოლიაMWVLC
Larus armenicusსომხური თოლიაYR-RLC
Larus michahellisყვითელფეხა თოლიაYR-RLC
Larus cachinnansკასპიური თოლიაMWVLC
Larus canusვეჟანი თოლიაMWVLC
Gelochelidon niloticaთოლიისნისკარტა თევზიყლაპიაMWVLC
Thalasseus sandvicensisჭრელნისკარტა თევზიყლაპიაWVLC
Sterna hirundoჩვეულებრივი თევზიყლაპიაMWVLC
Sternula albifronsმცირე თევზიყლაპიაMWVLC
Hydroprogne caspiaკასპიური თევზიყლაპიაMLC
Chlidonias leucopterusფრთათეთრი თევზიყლაპიაMLC
Chlidonias hybridaლოყათეთრი თევზიყლაპიაMLC
Chlidonias nigerშავი თევზიყლაპიაBBLC
Columba liviaგარეული მტრედიYR-RLC
Columba oenasგულიო (ან გვიძინი)YR-RLC
Columba palumbusქედანიYR-RLC
Streptopelia turturჩვეულებრივი გვრიტიBBLC
Streptopelia decaoctoსაყელოიანი გვრიტიYR-RLC
Spilopelia senegalensisმაცინარა (ან სენეგალური) გვრიტიYR-RLC
Cuculus canorusგუგულიBBLC
Bubo buboზარნაშოYR-RLC
Asio otusყურებიანი ბუ (ან ოლოლი)YR-RLC
Asio flammeusჭაობის ბუM;WVLC
Otus scopsწყრომიBBLC
Athene noctulaჭოტიYR-RLC
Caprimulgus europaeusუფეხურაBBLC
Apus apusნამგალაBBLC
Merops apiasterოქროსფერი კვირიონიBBLC
Merops superciliosusმწვანე კვირიონიCasLC
Coracias garrulusყაპყაპიBBLC
Alcedo atthisალკუნიYR-RLC
Upupa epopsოფოფიBBLC
Picus viridisმწვანე კოდალაYR-RLC
Dendrocopos syriacusსირიული კოდალაYR-RLC
Dendrocopos majorდიდი ჭრელი კოდალაYR-RLC
Leiopicus mediusსაშუალო ჭრელი კოდალაYR-RLC
Dryobates minorმცირე ჭრელი კოდალაYR-RLC
Jynx torquillaმაქციაBBLC
Calandrella rufescensმცირე მოკლეთითა ტოროლაBBLC
Calandrella brachydactylaდიდი მოკლეთითა ტოროლაBBLC
Melanocorypha calandraველის ტოროლაMLC
Lullula arboreaტყის ტოროლაBBLC
Alauda arvensisმინდვრის ტოროლაYR-RLC
Galerida cristataქოჩორა ტოროლაYR-RLC
Hirundo rusticaსოფლის მერცხალიBBLC
Riparia ripariaმენაპირე მერცხალიBBLC
Delichon urbicumქალაქის მერცხალიBBLC
Anthus trivialisტყის მწყერჩიტაMLC
Anthus pratensisმდელოს მწყერჩიტაMLC
Anthus cervinusწითელგულა მწყერჩიტაMLC
Anthus spinolettaმთის მწყერჩიტაMLC
Anthus campestrisმინდვრის მწყერჩიტაBBLC
Motacilla albaთეთრი ბოლოქანქარაYR-RLC
Motacilla cinereaრუხი ბოლოქანქარაMLC
Motacilla flavaყვითელი ბოლოქანქარაBBLC
Motacilla citreolaყვითელთავა ბოლოქანქარაMLC
Lanius excubitorრუხი ღაჟოWVLC
Lanius minorშავშუბლა ღაჟოBBLC
Lanius nubicusნიღბიანი ღაჟოCasLC
Lanius senatorწითელთავა ღაჟოBBLC
Lanius collurioჩვეულებრივი ღაჟოBBLC
Acrocephalus scirpaceusლელიანის მეჩალიაMLC
Acrocephalus palustrisჭაობის მეჩალიაBBLC
Acrocephalus arundinaceusლელიანის დიდი მეჩალია (შაშვისებრი მეჩალია)BBLC
Acrocephalus melanopogonშავთხემა მეჩალიაMLC
Acrocephalus schoenobenusჭახჭახა მეჩალიაBBLC
Hippolais languidaბოლომქნევარა ბუტბუტა (ბოლომქნევარა მქირდავი)BBLC
Sylvia communisდიდი თეთრყელა ასპუჭაკაBBLC
Sylvia currucaმცირე თეთრყელა ასპუჭაკაBBLC
Sylvia borinბაღის ასპუჭაკაBBLC
Sylvia nisoriaმიმინოსებრი ასპუჭაკაBBLC
Sylvia atricapillaშავთავა ასპუჭაკაBBLC
Phylloscopus trochilusგაზაფხულა ჭივჭავი (გაზაფხულა ყარანა)MLC
Phylloscopus trochiloidesმომწვანო ჭივჭავი (მომწვანო ყარანა)BBLC
Phylloscopus collybitaჩვეულებრივი ჭივჭავი (ჩვეულებრივი ყარანა)MLC
Muscicapa striataრუხი ბუზიჭერია (რუხი მემატლია)BBLC
Ficedula hypoleucaჭრელი ბუზიჭერია (ჭრელი მემატლია)MLC
Ficedula albicollisთეთრყელა ბუზიჭერია (თეთრყელა მემატლია)MLC
Ficedula parvaწითელყელა (ანუ მცირე) ბუზიჭერია (მცირე მემატლია)BBLC
Ficedula semitorquataნახევართეთრყელა ბუზიჭერია (ნახევართეთრყელა მემატლია)BBLC
Saxicola torquatusშავთავა ოვსადიBBLC
Saxicola rubetraთეთრწარბა (ანუ მდელოს) ოვსადიBBLC
Monticola solitariusკლდის ლურჯი შაშვიBBLC
Oenanthe oenantheჩვეულებრივი მეღორღიაMLC
Oenanthe isabellinaბუქნია-მეღორღიაBBLC
Oenanthe hispanicaშავყურა მეღორღიაBBLC
Oenanthe pleschankaშავზურგა მეღორღია (შავზურგა მელოტჩიტა)BBLC
Phoenicurus ochrurosშავი ბოლოცეცხლაMLC
Phoenicurus phoenicurusჩვეულებრივი ბოლოცეცხლაBBLC
Erithacus rubeculaგულწითელაYR-RLC
Luscinia svecicaცისფერგულაMLC
Luscinia lusciniaაღმოსავლური ბულბულიMLC
Luscinia megarhynchosჩვეულებრივი ბულბულიBBLC
Turdus merulaშაშვიYR-RLC
Turdus pilarisრუხთავა შაშვიWVLC
Turdus iliacusთეთრწარბა (ანუ ფრთაჟღალი) შაშვიWVLC
Turdus philomelosწრიპა შაშვი (მგალობელი შაშვი)BBLC
Turdus viscivorusჩხართვიMWVLC
Panurus biarmicusულვაშა წივწივაWVLCVU
Aegithalos caudatusთოხიტარაYR-RLC
Remiz pendulinusთერძი (ჩვეულებრივი რემეზი)YR-RLC
Parus majorდიდი წივწივა (დიდი წიწკანა)YR-RLC
Parus caeruleusმოლურჯო წივწივა (მოლურჯო წიწკანა)YR-RLC
Parus lugubrisხმელთაშუაზღვის წივწივა (ხმელთაშუაზღვის წიწკანა)YR-RLC
Troglodytes troglodytesჭინჭრაქა (ღობემძვრალა)YR-RLC
Miliaria calandraმეფეტვია (ანუ მინდვრის გრატა)YR-RLC
Emberiza citrinellaმოყვითალო გრატაBBLC
Emberiza melanocephalaშავთავა გრატაBBLC
Emberiza schoeniclusლელიანის გრატაWVLC
Fringilla montifringillaჩრდილოეთის სკვინჩაWVLC
Fringilla coelebsსკვინჩა (ნიბლია)YR-RLC
Carduelis carduelisჩიტბატონაYR-RLC
Carduelis spinusშავთავა მწვანულაMLC
Carduelis chlorisმწვანულაYR-RLC
Carduelis cannabinaჭვინტა (მეკანაფია)MLC
Coccothraustes CoccothraustesკულუმბურიYR-RLC
Passer hispaniolensisშავგულა (ანუ ესპანური) ბეღურაYR-RLC
Passer montanusმინდვრის ბეღურაYR-RLC
Passer domesticusსახლის ბეღურაYR-RLC
Sturnus vulgarisშოშია (შროშანი)YR-RLC
Sturnus roseusვარდისფერი შოშია (ტარბი)BBLC
Oriolus oriolusმოლაღურიBBLC
Garrulus glandariusჩხიკვიYR-RLC
Pica picaკაჭკაჭიYR-RLC
Corvus coraxყორანიYR-RLC
Corvus frugilegusჭილყვავიYR-RLC
Corvus corone cornixრუხი ყვავიYR-RLC
Corvus monedulaჭკაYR-RLC

ფოტოები და რუკები

შემოკლებები

სახეობის სტატუსი ტერიტორიაზე

YR-R
მობინადრე; მრავლდება, გვხვდება მთელი წლის განმავლობაში
YR-V
მთელი წლის სტუმარი; არ მრავლდება, გვხვდება მთელი წლის განმავლობაში
BB
მობუდარი; მრავლდება, არაგამრავლების პერიოდში არ გვხვდება
SV
ზაფხულის სტუმარი; არ მრავლდება, გვხვდება გაზაფხულსა და ზაფხულში
WV
ზამთრის სტუმარი; არ მრავლდება, გვხვდება გვიან შემოდგომაზე, ზამთარსა და ადრე გაზაფხულზე
M
მიგრანტი; გადამფრენი, გვხვდება ძირითადად შემოდგომასა და გაზაფხულზე
Cas
შემთხვევითი (მოხეტიალე) სახეობა
ND
მონაცემები არ არის

IUCN-ის წითელი ნუსხა

CR
კრიტიკულ საფრთხეში მყოფი
EN
საფრთხეში მყოფი
VU
მოწყვლადი
NT
საფრთხესთან ახლოს მყოფი
LC
საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას

სხვა

SPA
ფრინველთა სპეციალური დაცული ტერიტორია
IBA
ფრინველებისა და ბიომრავალფეროვნებისთვის მნიშვნელოვანი ტერიტორია
RLG
საქართველოს წითელი ნუსხა
Annex 1
ფრინველთა დირექტივის (2009/147/EC) I დანართი